Een kwaaie aap.
Op het achterdek bij een bakkie werden de merkwaardigste verhalen verteld.
Vaak was het wonderlijke verhaal, logisch geredeneerd en met enige kennis van
zaken verklaarbaar.
Aan de Scheldekaai in Antwerpen kwam na elke reis een koopman aan boord om
exotische dieren te kopen, zoals apen, meerkatten en papagaaien.
Eén van de Surinaamse stokers begon een verhaal te vertellen over een
zwarte man die een aap naar België zou smokkelen. Hij begon zijn verhaal als volgt.
" Die man die had die aap, maar die aap dat was een kwaaie aap man."
Het kwam er op neer, dat het een waardeloze aap was, die naar alles beet wat
in zijn buurt kwam. De koper van de aap was een erg zwarte man voorzien van een,
bij negers veelal gebruikelijk, hagelwit gebit.
Hij was tevens gezegend met groot ivoor zodat als hij lachte een grote witte
dreigende spleet onder zijn neus ontstond. Apen hebben gewoonte die voor ons
vreemd zijn, het zijn wel onze naaste verwanten maar de manieren zijn ietsie
anders dan bij mensen. Wie de beste gewoonte hebben?
Het is niet aan mij om er over te oordelen dat moet ieder voor zich uitmaken.
Wel wil ik het advies geven eerst goed na te denken voor U tot een oordeel komt.
Apen dreigen als ze kwaad zijn, dat doen ze door hun tanden te laten zien,
meestal is daarna de vrede getekend. De eigenaar van de aap wilde het dier
een paar menselijke gedrag regels leren, zodat de prijs wat opgevoerd kon worden.
Helaas zijn apen in onze ogen lachwekkende dieren.
Telkens als de man de aap wat leren wilde moest hij lachen,
de aap niet op de hoogte van onze vriendelijke grijns zag het als een dreiging
en ontblote een gebit waarbij zelfs het hagelwitte ivoor van de man van tweede
kwaliteit was. Alleen daardoor kreeg de aap, mijn inzien onterecht,
het predikaat kwaaie aap. Misschien was het wel een vreselijk lief dier,
de man had alleen niet moeten lachen, iets dat bij het zien van een aap
heel moeilijk is. Op een dag was de aap ontsnapt, hij hing aan het knikstag
en wilde voor geen banaan of dreigementen naar beneden komen.
Een apen deskundige opperde het idee om het met een ei te proberen.
Eerst na veel smeken en soebatten, werd door de kok voor het experiment een ei
ter beschikking gesteld
Bij het zien van het ei schoot de aap als een bliksem naar beneden,
zo snel dat we voor zijn leven vreesden, zelfs een aap kan misgrijpen en aan dek of overboord vallen.
Hij werd gevangen en het ei werd aan de kok terug gegeven,
je weet maar nooit of je nog eens een ei nodig hebt.
Een ander verhaal ging over een papagaai.
Deze dieren werden gekocht voor een zacht prijsje in Colombia en omringende landen,
meestal spraken deze vogels een paar woorden Spaans of Portugees.
Onderweg moest de papagaai algemeen beschaaft Nederlands leren spreken, een groot nadeel was dat de
pedagogen die dat karwij moeste uitvoeren, het A.B.N. ook niet zo goed machtig waren.
Het is een algemeen bekend feit, dat men van een vreemde taal eerst de vloeken en verwensingen leert.
Bij de papagaaien is, wat dat betreft, niets menselijks vreemd.
De pedagogen, verloren hun geduld, bij het leren van koppie kraauw en aanverwante bij papagaaien gebruikelijke kreten,
al gauw werden rotvogel en daarmee overeen komende
woorden gebezigd. Dat waren precies de kreten waar de papagaaien op hadden zitten
wachten, dat leerde lekker snel. Als de koopman later op de Scheldekaai vroeg,
zegt hij wat, bestond de kans dat de koopman door de papagaai overladen werd met
vloeken en verwensingen. Sommige papagaaien waren in staat de zegen uit een schip te vloeken,
de waarde daalde evenredig aan het aantal geleerde vloeken.
De vloeken schat was weer afhankelijk van de tijd dat de dieren aan boord waren geweest.
De meeste waren alleen nog bruikbaar in kroegen en aanverwanten gelegenheden.
Een salon bij gegoede familie was voor de brave leerlingen, die toch hun best hadden
gedaan om een vreemde taal te leren, niet weggelegd. Ze werden hoe mooi hun uiterlijk
ook was, door hun taal overladen met schande en door de koopman zelfs bestempeld
als alleen geschikt als braadkip.
Dick.
